← 2014 Paper 1
UPSC 2014 Maths Optional Paper 1 Q8b — Step-by-Step Solution 15 marks · Section B
Rectilinear motion under variable force · Dynamics & Statics · asked 3× in 13 yrs · Read the full method →
Question
A particle is acted on by a force parallel to the axis of y y y whose acceleration (always towards the axis of x x x ) is μ y − 2 \mu y^{-2} μ y − 2 and when y = a y=a y = a , it is projected parallel to the axis of x x x with velocity 2 μ a \sqrt{\dfrac{2\mu}{a}} a 2 μ . Find the parametric equation of the path of the particle. Here μ \mu μ is a constant.
Technique
Energy integral for the y y y -equation; eliminate t t t to get x x x as function of y y y ; trigonometric substitution leading to cycloid form.
Solution
Setup. Force only in y y y -direction, magnitude μ / y 2 \mu/y^{2} μ / y 2 , toward x x x -axis (negative y y y for y > 0 y>0 y > 0 ):
x ¨ = 0 , y ¨ = − μ y 2 . \ddot x=0,\quad\ddot y=-\dfrac{\mu}{y^{2}}. x ¨ = 0 , y ¨ = − y 2 μ .
ICs at t = 0 t=0 t = 0 : x = 0 , y = a x=0,\,y=a x = 0 , y = a ; x ˙ = 2 μ / a , y ˙ = 0 \dot x=\sqrt{2\mu/a},\,\dot y=0 x ˙ = 2 μ / a , y ˙ = 0 .
Step 1 — Horizontal motion
x ¨ = 0 ⇒ x ˙ = 2 μ / a \ddot x=0\Rightarrow\dot x=\sqrt{2\mu/a} x ¨ = 0 ⇒ x ˙ = 2 μ / a constant, so x = t 2 μ / a x=t\sqrt{2\mu/a} x = t 2 μ / a .
Step 2 — Energy integral for y y y
Multiply y ¨ = − μ / y 2 \ddot y=-\mu/y^{2} y ¨ = − μ / y 2 by y ˙ \dot y y ˙ and integrate w.r.t. t t t :
1 2 y ˙ 2 = μ y + C . \dfrac{1}{2}\dot y^{2}=\dfrac{\mu}{y}+C. 2 1 y ˙ 2 = y μ + C .
IC (t = 0 t=0 t = 0 , y ˙ = 0 , y = a \dot y=0,\,y=a y ˙ = 0 , y = a ): C = − μ / a C=-\mu/a C = − μ / a . So
y ˙ 2 = 2 μ ( a − y ) a y . \dot y^{2}=\dfrac{2\mu(a-y)}{ay}. y ˙ 2 = a y 2 μ ( a − y ) .
Step 3 — Eliminate t t t to get path
The horizontal coordinate parametrised by y y y :
x = 2 μ / a t = 2 μ / a ∫ a y d y ′ y ˙ = 2 μ / a ∫ a y − 1 2 μ ( a − y ′ ) / ( a y ′ ) d y ′ = ∫ y a y ′ a − y ′ d y ′ . x=\sqrt{2\mu/a}\,t=\sqrt{2\mu/a}\int_a^y\dfrac{dy'}{\dot y}=\sqrt{2\mu/a}\int_a^y\dfrac{-1}{\sqrt{2\mu(a-y')/(ay')}}dy'=\int_y^a\sqrt{\dfrac{y'}{a-y'}}\,dy'. x = 2 μ / a t = 2 μ / a ∫ a y y ˙ d y ′ = 2 μ / a ∫ a y 2 μ ( a − y ′ ) / ( a y ′ ) − 1 d y ′ = ∫ y a a − y ′ y ′ d y ′ .
(Negative sign of y ˙ \dot y y ˙ flipped the integral limits.)
Step 4 — Trigonometric substitution
Let y ′ = a sin 2 ϕ y'=a\sin^{2}\phi y ′ = a sin 2 ϕ , so a − y ′ = a cos 2 ϕ a-y'=a\cos^{2}\phi a − y ′ = a cos 2 ϕ , d y ′ = a sin 2 ϕ d ϕ = 2 a sin ϕ cos ϕ d ϕ dy'=a\sin 2\phi\,d\phi=2a\sin\phi\cos\phi\,d\phi d y ′ = a sin 2 ϕ d ϕ = 2 a sin ϕ cos ϕ d ϕ . Then y ′ / ( a − y ′ ) = tan ϕ \sqrt{y'/(a-y')}=\tan\phi y ′ / ( a − y ′ ) = tan ϕ .
y ′ / ( a − y ′ ) d y ′ = 2 a sin 2 ϕ d ϕ = a ( 1 − cos 2 ϕ ) d ϕ . \sqrt{y'/(a-y')}\,dy'=2a\sin^{2}\phi\,d\phi=a(1-\cos 2\phi)\,d\phi. y ′ / ( a − y ′ ) d y ′ = 2 a sin 2 ϕ d ϕ = a ( 1 − cos 2 ϕ ) d ϕ .
Integrate from ϕ = ϕ y \phi=\phi_y ϕ = ϕ y (where a sin 2 ϕ y = y a\sin^{2}\phi_y=y a sin 2 ϕ y = y ) to ϕ = π / 2 \phi=\pi/2 ϕ = π /2 (where y ′ = a y'=a y ′ = a ):
x = ∫ ϕ y π / 2 a ( 1 − cos 2 ϕ ) d ϕ = a [ ϕ − sin 2 ϕ 2 ] ϕ y π / 2 = a ( π 2 − ϕ y + sin 2 ϕ y 2 ) . x=\int_{\phi_y}^{\pi/2}a(1-\cos 2\phi)\,d\phi=a\!\left[\phi-\dfrac{\sin 2\phi}{2}\right]_{\phi_y}^{\pi/2}=a\!\left(\dfrac{\pi}{2}-\phi_y+\dfrac{\sin 2\phi_y}{2}\right). x = ∫ ϕ y π /2 a ( 1 − cos 2 ϕ ) d ϕ = a [ ϕ − 2 sin 2 ϕ ] ϕ y π /2 = a ( 2 π − ϕ y + 2 sin 2 ϕ y ) .
Step 5 — Substitute η = π − 2 ϕ y \eta=\pi-2\phi_y η = π − 2 ϕ y (cycloid parameter)
With η = π − 2 ϕ y \eta=\pi-2\phi_y η = π − 2 ϕ y , ϕ y = ( π − η ) / 2 \phi_y=(\pi-\eta)/2 ϕ y = ( π − η ) /2 :
sin 2 ϕ y = sin ( π − η ) = sin η \sin 2\phi_y=\sin(\pi-\eta)=\sin\eta sin 2 ϕ y = sin ( π − η ) = sin η .
y = a sin 2 ϕ y = a ( 1 − cos 2 ϕ y ) / 2 = a ( 1 − cos ( π − η ) ) / 2 = a ( 1 + cos η ) / 2 y=a\sin^{2}\phi_y=a(1-\cos 2\phi_y)/2=a(1-\cos(\pi-\eta))/2=a(1+\cos\eta)/2 y = a sin 2 ϕ y = a ( 1 − cos 2 ϕ y ) /2 = a ( 1 − cos ( π − η )) /2 = a ( 1 + cos η ) /2 .
And π / 2 − ϕ y = π / 2 − ( π − η ) / 2 = η / 2 \pi/2-\phi_y=\pi/2-(\pi-\eta)/2=\eta/2 π /2 − ϕ y = π /2 − ( π − η ) /2 = η /2 . So
x = a ( η 2 + sin η 2 ) = a 2 ( η + sin η ) . x=a\!\left(\dfrac{\eta}{2}+\dfrac{\sin\eta}{2}\right)=\dfrac{a}{2}(\eta+\sin\eta). x = a ( 2 η + 2 sin η ) = 2 a ( η + sin η ) .
Answer
x = a 2 ( η + sin η ) , y = a 2 ( 1 + cos η ) , η ≥ 0. \boxed{\;x=\dfrac{a}{2}(\eta+\sin\eta),\quad y=\dfrac{a}{2}(1+\cos\eta),\quad\eta\ge 0.\;} x = 2 a ( η + sin η ) , y = 2 a ( 1 + cos η ) , η ≥ 0.