← 2020 Paper 1

UPSC 2020 Maths Optional Paper 1 Q6a — Step-by-Step Solution

20 marks · Section B

Method of variation of parameters · ODEs · asked 11× in 13 yrs · Read the full method →

Question

Using the method of variation of parameters, solve the differential equation y+(1cotx)yycotx=sin2xy''+(1-\cot x)y'-y\cot x=\sin^2 x, if y=exy=e^{-x} is one solution of CF.

Technique

Factor the operator as (Dcotx)(D+1)(D-\cot x)(D+1) to get y2=sinxcosxy_2=\sin x-\cos x; then Wronskian-based variation of parameters with R=sin2xR=\sin^2 x.

Solution

The equation is y+(1cotx)y(cotx)y=sin2xy''+(1-\cot x)y'-(\cot x)\,y=\sin^2 x, standard form with

P(x)=1cotx,Q(x)=cotx,R(x)=sin2x.P(x)=1-\cot x,\quad Q(x)=-\cot x,\quad R(x)=\sin^2 x .

Step 1 — Find the second CF solution

The given solution is y1=exy_1=e^{-x}. The operator factors neatly:

(Dcotx)(D+1)y=(Dcotx)(y+y)=y+ycotx(y+y)=y+(1cotx)ycotxy.(D-\cot x)(D+1)y=(D-\cot x)(y'+y)=y''+y'-\cot x\,(y'+y)=y''+(1-\cot x)y'-\cot x\,y .

So the homogeneous equation is (Dcotx)(D+1)y=0(D-\cot x)(D+1)y=0. Put v=(D+1)yv=(D+1)y; then (Dcotx)v=0dvv=cotxdxv=sinx(D-\cot x)v=0\Rightarrow \dfrac{dv}{v}=\cot x\,dx\Rightarrow v=\sin x. Solving (D+1)y=sinx(D+1)y=\sin x for a non-exe^{-x} solution:

y+y=sinx,IF ex: (exy)=exsinx, exy=ex2(sinxcosx),y'+y=\sin x,\quad \text{IF }e^{x}:\ (e^x y)'=e^x\sin x,\ e^x y=\tfrac{e^x}{2}(\sin x-\cos x),

so a second independent solution is

y2=12(sinxcosx)  take y2=sinxcosx.y_2=\tfrac12(\sin x-\cos x)\ \Rightarrow\ \text{take } y_2=\sin x-\cos x .

Check: with y2=sinxcosxy_2=\sin x-\cos x, y2=cosx+sinxy_2'=\cos x+\sin x, y2=sinx+cosxy_2''=-\sin x+\cos x:

y2+(1cotx)y2cotxy2=(cosxsinx)+(cosx+sinx)cotx(cosx+sinx)cotx(sinxcosx)y_2''+(1-\cot x)y_2'-\cot x\,y_2 =(\cos x-\sin x)+(\cos x+\sin x)-\cot x(\cos x+\sin x)-\cot x(\sin x-\cos x) =2cosxcotx(2sinx)=2cosx2cosx=0. =2\cos x-\cot x(2\sin x)=2\cos x-2\cos x=0.\ \checkmark

Complementary function:

yc=C1ex+C2(sinxcosx).y_c=C_1 e^{-x}+C_2(\sin x-\cos x).

Step 2 — Wronskian

W=y1y2y1y2=ex(cosx+sinx)(ex)(sinxcosx)W=\begin{vmatrix}y_1 & y_2\\ y_1' & y_2'\end{vmatrix} =e^{-x}(\cos x+\sin x)-(-e^{-x})(\sin x-\cos x) =ex[(cosx+sinx)+(sinxcosx)]=ex(2sinx)=2exsinx.=e^{-x}\big[(\cos x+\sin x)+(\sin x-\cos x)\big]=e^{-x}\,(2\sin x)=2e^{-x}\sin x .

Step 3 — Variation of parameters

Seek yp=u1y1+u2y2y_p=u_1y_1+u_2y_2 with

u1=y2RW,u2=y1RW.u_1'=-\frac{y_2 R}{W},\qquad u_2'=\frac{y_1 R}{W}.

u2u_2:

u2=exsin2x2exsinx=sinx2  u2=12cosx.u_2'=\frac{e^{-x}\sin^2 x}{2e^{-x}\sin x}=\frac{\sin x}{2} \ \Rightarrow\ u_2=-\tfrac12\cos x .

u1u_1:

u1=(sinxcosx)sin2x2exsinx=exsinx(sinxcosx)2=ex2(sin2xsinxcosx).u_1'=-\frac{(\sin x-\cos x)\sin^2 x}{2e^{-x}\sin x}=-\frac{e^{x}\sin x(\sin x-\cos x)}{2} =-\frac{e^x}{2}\big(\sin^2 x-\sin x\cos x\big).

Using sin2x=1cos2x2\sin^2 x=\tfrac{1-\cos2x}{2} and sinxcosx=12sin2x\sin x\cos x=\tfrac12\sin2x:

u1=ex4(1cos2xsin2x).u_1'=-\frac{e^x}{4}\big(1-\cos2x-\sin2x\big).

Integrate (use excos2xdx=ex5(cos2x+2sin2x)\int e^x\cos2x\,dx=\tfrac{e^x}{5}(\cos2x+2\sin2x), exsin2xdx=ex5(sin2x2cos2x)\int e^x\sin2x\,dx=\tfrac{e^x}{5}(\sin2x-2\cos2x)):

u1=14[exex5(cos2x+2sin2x)ex5(sin2x2cos2x)]=ex4[1+15cos2x35sin2x]u_1=-\frac14\Big[e^x-\tfrac{e^x}{5}(\cos2x+2\sin2x)-\tfrac{e^x}{5}(\sin2x-2\cos2x)\Big] =-\frac{e^x}{4}\Big[1+\tfrac{1}{5}\cos2x-\tfrac{3}{5}\sin2x\Big] =ex20(3sin2xcos2x5).=\frac{e^x}{20}\big(3\sin2x-\cos2x-5\big).

Step 4 — Particular integral

yp=u1y1+u2y2=120(3sin2xcos2x5)12cosx(sinxcosx).y_p=u_1y_1+u_2y_2=\frac{1}{20}\big(3\sin2x-\cos2x-5\big)-\tfrac12\cos x(\sin x-\cos x).

Now 12cosxsinx=14sin2x-\tfrac12\cos x\sin x=-\tfrac14\sin2x and 12cos2x=14(1+cos2x)\tfrac12\cos^2 x=\tfrac14(1+\cos2x), so the second piece =14sin2x+14+14cos2x=-\tfrac14\sin2x+\tfrac14+\tfrac14\cos2x. Adding:

yp=320sin2x120cos2x1414sin2x+14+14cos2x=110sin2x+15cos2x.y_p=\tfrac{3}{20}\sin2x-\tfrac{1}{20}\cos2x-\tfrac14-\tfrac14\sin2x+\tfrac14+\tfrac14\cos2x =-\tfrac{1}{10}\sin2x+\tfrac15\cos2x .

(The constant terms 14+14-\tfrac14+\tfrac14 cancel.)

yp=110sin2x+15cos2x.y_p=-\frac{1}{10}\sin 2x+\frac{1}{5}\cos 2x .

Step 5 — General solution

Answer

y=C1ex+C2(sinxcosx)110sin2x+15cos2x\boxed{\,y=C_1 e^{-x}+C_2(\sin x-\cos x)-\frac{1}{10}\sin 2x+\frac{1}{5}\cos 2x\,}
We post more of this — worked solutions, CSAT trap breakdowns, guide chapters — a few times a week on Telegram. Free, no sign-in. Join

This solution is part of the Maths Coverage Map — 13 years, mapped. Get the take-away PDF free.